Mücteba Hamaney'in İran'ın dini lideri olmasından aylar sonra, hala yeni bir fotoğrafı görülmedi.
İranlı bir milletvekili buna garip bir açıklama getirdi. Bir fotoğraf, ülkenin düşmanlarına, dini lideri okült (gizemli/büyüsel) güçler aracılığıyla hedef alma imkanı verebilirdi.
İran Meclisi Ulusal Güvenlik Komitesi üyesi Salar Velayetmedar, Nisan ayında yaptığı açıklamada, din alimlerinin ve güvenlik yetkililerinin Mücteba Hamaney'in yeni fotoğraflarının yayımlanmaması tavsiyesinde bulunduklarını belirtti. Velayetmedar, Tel Aviv'de üzerinde çalışıldığı iddia edilen "okült bilimlerden" kaynaklanan tehditlerden bahsetti.
Mücteba, selefi ve babası Ali Hamaney'in ABD-İsrail saldırılarında öldürülmesinin ardından, Mart 2026'da görevi devraldı. Aradan yedi ay geçmesine rağmen, yeni lider henüz kamuoyu önüne çıkmadı.
Milletvekilinin sunduğu bu açıklama, bahsettiği din alimleri veya güvenlik birimleri tarafından da doğrulanmadı. Ancak bu, halef Hamaney'in doğaüstü meselelerle ilişkilendirildiği ilk olay değil. Geçmişte bir dönem İran devlet medyasını yöneten Muhammed Serefraz 2022 yılında, Mücteba'nın zaman zaman falcılarla ve geleceği tahmin ettiğini iddia eden kişilerle görüştüğünü öne sürmüştü.
Serefraz, bu kişilerin verdiği tavsiyelerin zaman zaman alınan kararları etkilediğini belirtti ama herhangi bir somut görüşmeden, tahminden veya karardan bahsetmedi.
Bu söylentiler, İran İslam Cumhuriyeti'nin en üst kademelerinde büyü, kehanet ve görünmez varlıklara dair söylemlerin zaman zaman gün yüzüne çıktığı, çok daha eski ve bazen şaşırtıcı bir geçmişin parçası.
Genellikle "okült bilimler" (gizli ilimler) olarak çevrilen "ulum-e garibe" terimi, tılsımlar ve kehanetten, harfler ve sayılar aracılığıyla gizli bilgileri açığa çıkarma çabalarına kadar uzanan gelenekleri kapsıyor. Bazıları ayrıca, Kur'an'da sözü edilen görünmez varlıklar olan cinlerle iletişim kurduklarını da iddia ediyor.
İslam'da cinlerin varlığına inanmak sıra dışı bir durum değil. Şiilikteki, gaybete çekildiğine ve bir gün geri döneceğine inanılan 12. İmam (Gayb İmamı) inancı da öyle. Ancak bu inançlar, falcıların siyasi kararları etkileyebileceği ya da büyülerin birer silah olarak kullanılabileceği yönündeki iddialardan tamamen farklı.
İran Devrim Muhafızları Ordusu ile yakın bağları bulunan Tasnim haber ajansı tarafından Temmuz 2026'daki ölümünün ardından yayımlanan anılarına göre Ali Hamaney'in gençliğinde okült bilimlere karşı bir ilgisi vardı.
Hamaney, İran'ın kuzeydoğusundaki doğum yeri Meşhed'de bir adamla karşılaştığını, bu kişinin kendisine, ilk bakışta anlamsız görünen harf ve sayı kombinasyonlarının nasıl çözülerek, insanların sevgisini kazanmak veya onlarda hayranlık uyandırmak gibi birtakım güçlerin ortaya çıkarılabileceğini gösterdiğini anlattı. Daha sonra el yazmaları toplamaya, notlar kopyalamaya ve bu konuda uzman başka kişiler aramaya başladı.
Özellikle ilgisini çeken iki disiplin vardı: Gizli bilgileri açığa çıkarmak amacıyla harflere atanan sayısal değerleri kullanan cefr ve nokta ile çizgilerden oluşan desenlere dayalı kehanet yöntemi remil.
Anılarında, cefr ve remilin gerçek olduğunu belirten Hamaney, bunları modern bilimin henüz keşfedemediği hakikatleri barındıran değerli ilimler olarak tanımladı.
Bununla birlikte, bu yöntemlerde hiçbir zaman tam anlamıyla uzmanlaşamadığını da itiraf etti ve başkalarına, hayatlarını bu tür uğraşların peşinde harcamamaları tavsiyesinde bulundu.
Doğaüstü olgular, 2005-2013 arasında cumhurbaşkanlığı yapan Mahmud Ahmedinejad döneminde daha kamusal ve siyasi bir nitelik kazandı.
Ahmedinejad, 2005'te Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'ndaki ilk konuşmasının hemen ardından, üst düzey bir din adamına sıra dışı bir deneyiminden bahsetti. İddiasına göre, dünya liderlerine hitap ettiği sırada beraberindeki heyetten biri, kendisinin bir ışık halesiyle çevrelendiğini görmüştü.
Ahmedinejad, kendisinin de olağanüstü bir şey hissettiğini, delegelerin adeta büyülenmiş gibi, gözlerini bile kırpmadan onu dinlediklerini söyledi.
Daha sonra bu görüşmenin bir ses kaydının ortaya çıkması büyük yankı uyandırdı. Din adamının ofisi kaydın gerçek olduğunu doğrulasa da Ahmedinejad anlatılanlara itiraz etti.
Ahmedinejad, kamuoyu önünde de sık sık "Gaybet halindeki İmam"a (Gizli İmam) atıfta bulunuyordu. BM'deki ilk konuşmasını İmam'ın dönüşü için ettiği bir duayla bitirmiş, önde gelen din adamlarından biri ise Ahmedinejad'ın seçim zaferini mucizelerle dolu olarak nitelendirmişti.
Ancak herkes bu durumdan hoşnut değildi. Karşıtları hükümeti falcılıkla uğraşmakla suçladı. 2009'da ise muhafazakar bir internet sitesi çok daha çarpıcı bir iddia ortaya attı. Üst düzey bir yetkilinin, Hindistan'da yaşayan 400 yaşındaki bir mistikten rehberlik talep ettiği öne sürüldü. İddiaların hedefindeki yetkili, cumhurbaşkanının nüfuzlu özel kalem müdürüydü ve bu iddianın tamamen uydurma olduğunu savundu.
İki yıl sonra, büyücülük suçlamaları artık sadece siyasi bir alay konusu olmaktan çıkmıştı. Devletin merkezinde yaşanan şiddetli bir iktidar mücadelesinin parçası haline gelmişlerdi.
2011'de Ahmedinejad, istihbarat bakanını görevden almaya çalışınca Ali Hamaney ile karşı karşıya geldi. Dini lider, Ahmedinejad'ın kararını geçersiz kıldı ve bunun üzerine cumhurbaşkanı yaklaşık 11 gün boyunca kabine toplantılarına katılmadı.
Anlaşmazlık derinleştikçe, Ahmedinejad'a yakın isimler büyücülere danışmak ve cin çağırmakla suçlandı. Bir zamanlar cumhurbaşkanını destekleyen isimlerden biri olan etkili din adamı Muhammed Taki Misbah Yezdi, cumhurbaşkanının büyülenmiş olduğundan "yüzde 90'dan fazla" emin olduğunu söyledi.
Yezdi, Ahmedinejad'ın özel kalem müdürünün hipnoz, büyü ya da gizemli kişilerle kurulan temaslar yoluyla cumhurbaşkanı üzerinde kontrol sağlamış olabileceğini iddia etti. Bir dönem mucizevi özelliklere sahip biri olarak yüceltilen cumhurbaşkanı, artık eski müttefikleri tarafından karanlık güçlerin kurbanı olarak tasvir ediliyordu.
Basında cumhurbaşkanının çevresiyle bağlantılı olduğu öne sürülen birçok kişi tutuklandı.
"Cin çağıran biri" olarak tanımlanan bir kişinin daha sonra hapis cezasına çarptırıldığı bildirildi ama mahkumiyet gerekçeleri arasında dini ve siyasi figürlere hakaret etmek ve devlete karşı propaganda yapmak gibi suçlamalar yer alıyordu.
Mahmud Ahmedinejad ise bu iddialarla alay etti. Ahmedinejad, bu falcılar ve cin çağıranlar bu kadar güçlüyse neden kendi tutuklanmalarını engelleyemediklerini sordu
Bu falcılar ve cin çağıranlar bu kadar güçlüyse, neden kendi tutuklanmalarını engelleyemediler diye sordu.
Bu anlaşmazlık, döneme dair en dikkat çekici olaylardan birinin yaşanmasına yol açtı. Yıllar sonra, eski istihbarat bakanı Haydar Muslehi, Ahmedinejad ve özel kalem müdürüyle yaptığı bir toplantıya, üzerinde koruyucu bir dua yazılı bir yüzükle katıldığını anlattı.
Cumhurbaşkanı odadan çıkıp, diğer iki kişiyi baş başa bıraktığında, özel kalem müdürü sessizce oturdu ve ardından dışarı çıktı. Muslehi, bu tuhaf karşılaşmayı, büyüden koruduğuna inandığı yüzüğüne bağladı. Ahmedinejad'a da aynı korumayı sağlamak istediğini ifade etti.
Kaynak, BEHROUZ MEHRI/AFP via Getty Images
Zamanla bu anlatılar, kurum içi güç mücadelelerinin ötesine geçerek ulusal güvenlik alanına evrildi.
Ali Hamaney, 2020 yılında yaptığı bir konuşmada, İran'ın birbirine yardım eden "cinlerden ve insanlardan oluşan düşmanlarla" karşı karşıya olduğundan bahsetti.
Kullandığı ifadeler Kur'an terminolojisinden esinlenmişti. İsrail Dış İstihbarat Teşkilatı Mossad'ın cinleri kullandığını açıkça söylemese de daha sonra konuyu ele alan yorumcular bu bağlantıyı kurdular.
2023 yılında yayımlanan ve üst düzey bir istihbarat yetkilisine atfedilen bir ses kaydında, konuşmacı 2022'deki hükümet karşıtı protestolar sırasında "kötücül cinlerin" ortaya çıktığını iddia etti. Bazı gözaltına alınan kişilerin cinlerin etkisine girdiğini öne süren konuşmacı, bu varlıkları uzaklaştırmak için din adamlarına danıştıklarını anlattı.
Önerdiği karşı önlemler arasında Kur'an tilavetlerinin, ezanın ve dini ağıtların yayınlanması yer alıyordu. Ayrıca, kötücül cinlerin hareketini kolaylaştırdığını öne sürerek uydu antenlerinin kaldırılmasını tavsiye etti. Söz konusu kişinin kimliği ve görevi bağımsız kaynaklarca doğrulanamadı.
İsrail'e yönelik iddialar giderek daha karmaşık bir hal aldı. 2024'te İran televizyonuna çıkan bir din adamı, İsrail'in istihbarat faaliyetlerinde cinlerden ve şeytani güçlerden yararlandığını öne sürdü.
İsrail ile İran arasında 2025'te 12 günlük savaşın ardından, sertlik yanlısı bir yorumcu Tahran sokaklarında üzerinde tılsımlar ve Yahudi sembolleri bulunan kağıtlar bulunduğunu iddia etti.
Mayıs 2026'da bir başka din adamı, İsrail'in üst düzey bir İranlı komutanın yerini tespit edip, öldürmesine cinlerin yardım ettiğini öne sürdü. Söz konusu komutanın, tespit edilmemek için her yarım saatte bir yer değiştirdiğini belirtti.
Bu açıklamalar, İran içinde de tartışmalara yol açtı. Din alimleri ve siyasi figürler, İsrail'in büyücülük yaptığına dair iddialara karşı çıkarak, istihbarat zaafiyetlerinin sorgulanması yerine "görünmez ajanlar" hikayelerine odaklanılmaması uyarısı yaptılar.
Ne var ki bu fikir, o noktada ülkenin en güçlü makamının güvenliğini ilgilendiren bir boyuta ulaşmıştı.
Bir fotoğrafın, Mücteba Hamaney'i okült bir saldırıya açık hale getirebileceği iddiası, uzun süredir kamuoyu önüne çıkmıyor oluşuna doğaüstü bir boyut kazandırdı.
Bu olayların tamamında, bir liderin karizmasını, bir başkanın itaatsizliğini, siyasi protestoları ve düşmanın askeri başarılarını açıklamak için aynı görünmez güçlere başvuruldu.
Bu örnekler, doğaüstü unsurlara yapılan göndermelerin İran siyasetinde uzun yıllardır varlığını koruduğunu gösteriyor.
© 2026 BBC. BBC, link verilen internet sitelerinin içeriğinden sorumlu değildir. Link verilen internet sitelerine yaklaşımımız.
