Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerinden yapılan derlemeye göre, savunma, havacılık ve uzay gibi stratejik alanlarda teknolojik ilerlemeyi destekleyen AR-GE harcamaları, 10 yıllık dönemin sonunda en yüksek düzeyine ulaştı.

AR-GE harcamaları 2016'da 29 milyar 412 milyon lira seviyesindeyken 2021'de ilk kez 101 milyar 738 milyon liraya yükseldi. Söz konusu tutar 2022'de ise 198 milyar 670 milyon lira olarak gerçekleşti.

Harcamalar 2023'te 377 milyar 542 milyon lirayken 2024'te 651 milyar 822 milyon liraya çıktı. Geçen yıl ise söz konusu rakam tarihi seviyesi olan 980 milyar 428 milyon liraya ulaştı.

Böylece AR-GE harcamaları 2016-2025 döneminde 33 katına çıktı. Toplamda ise harcamalar 10 yılda 2 trilyon 550 milyar 292 milyon lirayı buldu.

Gayri Safi Yurt İçi AR-GE harcamasının Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) içindeki oranı 2016'da yüzde 1,12 iken 2025'te 63 trilyon 20 milyar 906 milyon liralık GSYH içindeki oranı yüzde 1,55 olarak gerçekleşti.

Toplam AR-GE personeli sayısı söz konusu dönemde 178 bin 805 arttı. Tam zaman eş değeri (TZE) cinsinden personel sayısı 2016'da 139 bin 177 kişi iken 2025'te 317 bin 982 kişiye çıktı.

Kadın AR-GE personel sayısı, geçen yıl 108 bin 453 kişiyle toplam AR-GE personel sayısının yüzde 34,1'ini oluşturdu. Bu pay 2016'da 43 bin 48 kişiyle yüzde 31,4 seviyesindeydi.

Öğrenim durumuna göre AR-GE personeli sayısı geçen yıl itibarıyla incelendiğinde personelin yüzde 40,6'sının lisans eğitim düzeyine sahip olduğu görüldü. Bunu sırasıyla yüzde 31 ile doktora veya eş değeri, yüzde 19,4 ile yüksek lisans, yüzde 4,9 ile meslek yüksekokulu ve yüzde 4,1 ile lise ve altı kategorileri takip etti.

AR-GE harcamalarının geçen yıl itibarıyla en yüksek olduğu bölge İstanbul olarak kayıtlara geçti. Bu ili Ankara ve Kocaeli ile Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova bölgeleri izledi.

İmalat sanayisinde teknoloji düzeyine göre AR-GE harcamalarına bakıldığında, verilerin tutulmaya başlandığı 2015 yılından 2017'ye kadar orta-yüksek teknolojiye yapılan yatırımlarının başı çektiği görüldü. Sonraki yıllarda da yüksek teknolojiye yapılan harcama orta-yüksek teknoloji harcamalarının önüne geçerek ilk sırada yer aldı.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının Milli Teknoloji Hamlesi kapsamında yürüttüğü çalışmalarla yüksek teknoloji alanındaki AR-GE yatırımları da ivme kazandı. Bu kapsamda 2016'da yüksek teknolojide AR-GE harcaması 3 milyar 452 milyon lira iken bu rakam 10 yılda yaklaşık 45 katına çıkarak 154 milyar 24 milyon liraya yükseldi.

İmalat sanayisindeki AR-GE harcamalarının teknoloji düzeylerine göre dağılımında, yüksek teknoloji grubundaki girişimler ilk sırada yer aldı.

Geçen yıl imalat sanayisindeki 322 milyar 656 milyon liralık AR-GE harcamasının yüzde 47,7'sini yüksek teknoloji faaliyetinde yer alan girişimlerin gerçekleştirdiği görüldü.

Bu alandaki toplam AR-GE harcamasının yüzde 40,7'si orta yüksek, yüzde 7,2'si orta düşük ve yüzde 4,4'ü düşük teknoloji faaliyetindeki girişimlerce yapıldı.

Real Madrid, Carrington'a dönmeyi reddeden Manchester United'ın genç yeteneği JJ Gabriel'i kadrosuna katma yarışında Avrupa'nın birkaç devini geride bıraktı. 16 yaşındaki futbolcu, Old Trafford'dan ayrılışının resmiyet kazanmasını beklerken İspanya'nın başkentinde antrenmanlara başladı.

talkSPORT 'a göre Madrid, 16 yaşındaki United yeteneğini kadrosuna katmak için Barcelona, Bayern ve PSG'nin ilgisini geride bıraktı. Premier League'den rakibi Chelsea de genç oyuncuyla ilgileniyordu ancak bir başka İngiliz takımına transfer olması daha büyük yasal engeller içeriyordu.

Ekim ayında 16 yaşına giren genç oyuncu, geçen ay yaptığı transfer talebinin ardından artık yurt dışındaki bir kulübe katılmaya uygun durumda.

Gabriel, 16 Eylül'de Brighton and Hove Albion ile oynanacak Carabao Cup maçından önce takımdan ayrıldığından beri United'ın antrenman tesislerinden uzakta çalışmalarını sürdürüyor. O maçta A takımda ilk kez forma giymesi planlanmıştı. Ancak temsilcileri, burs anlaşmasını görüşmeden önce Sabah FK, Brighton ve Bournemouth maçlarında toplam en az 20 dakika oynama garantisi verilmesini şart koşarak kulüpten oyuncunun kaydını iptal etmesini istedi.

Old Trafford yetkilileri ilişkileri düzeltmek için defalarca çaba gösterse de oyuncunun ailesi ayrılma konusunda kararlı kaldı. Kaynaklar, genç oyuncunun İrlanda pasaportu taşıdığını belirtiyor. Bu nedenle FIFA transferi onaylayıp United'ın tazminat alacağını teyit ettiğinde oyuncu bir Avrupa Birliği kulübüne katılabilecek. talkSPORT daha önce bu tazminatın 300 bin sterlin kadar düşük olabileceğini bildirmişti .

Eski United kaptanı Rooney, kendi oğlu Kai ile birlikte altyapı kademelerinde ilerleyen genç oyuncunun gelişimini yakından takip etti ve ayrılığın kendisini şaşırtmadığını kabul etti.

Kulübün efsane isimlerinden Rooney, daha önce talkSPORT'a yaptığı açıklamada şunları söyledi: “JJ'nin durumuna gelince, büyümesini izledim, [oğlum] Kai'nin takımındaydı. Dürüst olmam gerekirse herkes bunun olacağını görüyordu.

“Yurt dışında, belki İspanya'da oynama isteği vardı. Unutmamalıyız ki o 15 yaşında, hâlâ bir çocuk. Bu çok büyük bir baskı ve kararların doğru nedenlerle alınmasını umuyorsunuz.

“Brighton maçından sonra Michael Carrick'in bu konuda söylediklerini dinledim ve bence çok iyi konuştu.

“Man United'da yaşanan diğer her şeyle birlikte bu öyle büyük bir konu hâline geldi ki işin içinde bir çocuk olduğunu unutuyorsunuz.”

Gabriel, transferini tamamlamak için FIFA'dan nihai idari onayı beklerken önümüzdeki günlerde Madrid'de antrenman yapmayı sürdürecek. Dünya futbolunun yönetim organı, Manchester United'a ödenecek tazminat paketini onayladığında genç oyuncu İspanya'daki yeni akademi takım arkadaşlarına resmen katılabilecek. Bu sırada United yönetimi, gergin geçen bu süreci geride bırakıp kulüpte kalan diğer genç yeteneklerini elde tutmaya odaklanacak.

Fabio Silva nadiren ilk 11'de başlıyor ve yazın Borussia Dortmund'dan ayrılmak istemişti. Ancak 24 yaşındaki hücum oyuncusu takımda kaldı ve BVB için büyük önem taşıyor.

İçki oyunu için fikir ister misiniz? Kuralı şöyle: Fabio Silva bir röportajda her "the most important" dediğinde bir tek atın. Ama dikkat, buna dayanabilecek biri olmanız gerek!

Silva, cumartesi akşamı Borussia Dortmund'un Bayern Münih ile 2-2 berabere kaldığı maçta sonradan oyuna girip gol attıktan sonra basına konuşurken, Türkçesi "en önemlisi" olan bu ifadeyi tam dört kez kullandı. Ancak forvetin karma alanda geçirdiği birkaç dakikada kendine ikinci bir favori ifade daha bulduğu anlaşıldı: "Everyone can see."

İşte bir örnek: "En önemlisi zihniyetti. Buraya şampiyonluklar için mücadele etmek istediğimizi ve hiçbir takımdan korkmadığımızı göstermek için geldik. Bence herkes, bu sezon büyük hedefler için mücadele edebilecek üst düzey bir kadromuz olduğunu görebiliyor" diyen Silva, kısa süre önce orada bulunan takım arkadaşı Nico Schlotterbeck gibi sözleriyle ifade ettiği özgüveni tavırlarıyla da yansıtıyordu.

Portekizli oyuncu Münih'te yedek kulübesinden gelerek yine mükemmel bir performans sergiledi. Topun nereye geleceğini sezmesi, topu kendisini hemen şut pozisyonuna sokacak şekilde bilinçli olarak kontrol etmesi, dar alanda dönmesi ve isabetli vuruşu: Golü, teknik açıdan seyir zevki yüksek bir pozisyondu.

"Babam bana hep ceza sahasında topun nereye düşeceğini 'koklamam' gerektiğini söylerdi. Dönen topu değerlendirmek için doğru yerdeydim. Takımıma yardım edebildiğim için mutluyum" dedi. Bu, Silva'nın bu sezon resmî maçlardaki beşinci golüydü. Geçen yılın tamamında ise üç gol atmıştı. Yalnızca beş kez ilk 11'de başlayan bir oyuncu için 13 maçta yedi gole katkı sağlaması güçlü bir istatistik.

Hatta Silva'nın gerçekten Dortmund kulüp tarihinin en iyi yedeği olduğu bile söylenebilir. Bu kategoride akla elbette öncelikle, aynı zamanda Bundesliga rekorunu elinde tutan eski BVB forveti Paco Alcacer geliyor. İspanyol oyuncu, 2018 ile 2020 arasında Dortmund formasıyla oyuna sonradan girerek 12 gol attı. Lig tarihinde hiçbir oyuncu bu şekilde daha fazla gol atamadı.

Silva ise Borussia Dortmund'daki döneminde oyuna sonradan girerek altı gol attı. Ancak elbette hiç de önemsiz olmayan "gol" ölçütü bir kenara bırakıldığında, 24 yaşındaki oyuncu Alcacer'in önüne geçiyor. Çünkü Silva sahaya adım atar atmaz bulaşıcı bir enerji getiriyor, oyuna hemen etki ediyor, sık sık pas almak için kendisini gösteriyor ve golcü ya da asistçi olarak tehlike yaratıyor. Oyuna sonradan giren bir oyuncu olarak çalışma azmi gerçekten dikkate değer.

Bu etki istatistiklere de yansıyor. Silva'nın Dortmund formasıyla çıktığı 52 resmî maçta yaptığı toplam 17 gol katkısından (sekiz gol, dokuz asist) yedisi, BVB'nin maçları Silva oyuna girmeden önceki duruma göre daha iyi bir sonuçla bitirmesini sağladı.

Oysa millî formayı bir kez giymiş oyuncunun bu sezonu Ruhr bölgesinde geçirip geçirmeyeceği hiç de kesin değildi. Silva ve yakın çevresi, onun için Wolverhampton Wanderers'a 22,5 milyon avro ödenmesinden yalnızca bir yıl sonra, yaz aylarında transferle yakından ilgileniyordu.

Geride kalan sezonun, teknik direktör Niko Kovac'ın ciddi bir gol suskunluğu yaşadığı dönemlerde bile desteğini sürdürdüğü, ilk 11'in değişmez ismi Serhou Guirassy'nin gölgesinde geçmesi, görünüşe göre Silva'yı fazlasıyla yıpratmıştı. Silva o dönemde üç gol ve yedi asistle oldukça iyi sayılabilecek on gol katkısı yapmıştı, ancak 39 resmî maçta yalnızca on kez ilk 11'de yer almıştı.

Silva, Münih'te yaklaşık üç ay önceki o dönemi bir kez daha değerlendirirken, "Transfer döneminde benimle ilgili çok fazla hareketlilik vardı, ama bu normal ve futbolun bir parçası" dedi. Fikrini değiştirmesinde Kovac ve sportif direktör Ole Book ile yaptığı görüşme etkili oldu. "Transfer dönemi kapanmadan önce harika bir görüşme yaptık. Bu kulübe verecek daha çok şeyim olduğunu hissediyordum ve bunu biliyordum. Ona verecek daha da çok şeyim var. Bu kulüp ve taraftarlar için oynamayı seviyorum. Burada mutluyum" dedi.

Silva'nın açmazı, Dortmund'da şu ana kadar oyuna sonradan girdiğinde ilk 11'de başladığı maçlara kıyasla açıkça daha iyi performans göstermesi. İlk 11'de olduğunda bazen gereğinden fazlasını yapmak istiyor, fazla düşünüyor, zaman zaman aşırı bireysel oynuyor ve kendi pozisyonlarını fazla zorlamaya çalışıyor. Geçen sezon BVB, Silva'nın ilk 11'de başladığı on karşılaşmanın yalnızca üçünü kazandı. Bu maçların dördünde Guirassy ile birlikte oynadı.

Özellikle bu ikili arasındaki uyum, devam eden sezonda belirgin biçimde gelişti. İki forvet birlikte sahada olduklarında oyundan keyif aldıklarını gösteriyor ve aralarındaki iş birliği birkaç kez çok iyi sonuç verdi. Silva, "Mesele yalnızca goller değil. Bir oyuncu olarak golcü olmaktan daha fazlasıyım" dedi. "Serhou ile sahadayken bu daha da geçerli. Birbirimizle çok iyi anlaşıyoruz. O, kendi mevkisindeki en iyi oyunculardan biri. Ondan her gün bir şeyler öğreniyorum."

Ardından yeni favori ifadesi yine ortaya çıktı ve Silva ekledi: "Herkes bazen birlikte oynayabildiğimizi ve bundan keyif aldığımızı görebiliyor." Silva, takımdaki konumunu tam da böyle özetledi: Bazen Guirassy ile birlikte oynuyor, bazen maça ilk 11'de başlıyor. Ancak BVB gibi bir kulüpte ve Gineli oyuncu gibi bir rakibi varken bu her zaman böyle olmayacak.

Silva bu durumu kabullenmiş görünüyor. İlk yılında ve sezon başındaki Süper Kupa'da da zaman zaman görülen suratsız, hafif huysuz hâli kayboldu. Sonuç da ortada: Hemen daha iyi oynamaya başladı.

"Elbette yedek kulübesinde oturmaktansa ilk 11'de oynamayı tercih ederim. Aksini söylesem yüzde 100 dürüst davranmış olmam" dedi Silva. "Hafta boyunca hep olumlu kalmaya çalışıyorum. Oynamayacağımı gördüğümde elbette ilk anda canım sıkılıyor, ama takım için önemli olabileceğimi biliyorum. Bu sezon hem ilk 11 oyuncusu hem de oyuna sonradan giren bir oyuncu olarak önemliyim."

Üstelik Kovac'ın oyuna sonradan giren oyuncuları için kullanmayı sevdiği ifadeyle "maçı bitirenlerin" şimdiye kadar çok büyük etki yarattığı görüldü. BVB'nin oyuna sonradan giren oyuncularının 12 gol katkısı, RB Leipzig ile birlikte ligdeki en yüksek sayı. Yalnızca Dortmund'un yedek kulübesinden gelen oyuncularının gole dönüşen asistleri dikkate alındığında ise sekiz maç haftası sonunda ulaşılan sekiz asist, yeni bir Bundesliga rekoru anlamına geliyor.

Sezonun hâlâ oldukça erken olan bu aşamasında bunun nereye varacağını elbette kimse bilmiyor. Ancak cumartesi günü Allianz Arena'nın iç koridorlarında, BVB cephesindekilerin bu yıl kupa kazanma konusunda umutlu oldukları hissediliyordu.

Son şampiyonluğunu üç yılı aşkın süre önce PSV Eindhoven ile yaşayan Silva, "Buraya kazanmak için geldik. Bu sezonki yaklaşımımız bu olmalı" dedi. "Takımımızda çok fazla kalite var. Bu yıl harika bir takımımız olduğunu biliyoruz. İlk 11'deki oyuncular da yedek kulübesinden gelenler de her zaman iz bırakıyor. Bu sezonki silahımız bu: Herkes birbirine kenetleniyor, herkes aynı gemide ve elinden geleni yapıyor. Çünkü taraftarlar ve kulüpteki herkes şampiyonluklar kazanmayı hak ediyor."

Manchester United'ın Şampiyonlar Ligi'nde AS Roma karşısında aldığı ezici galibiyetin ardından kaptan Bruno Fernandes, basına sert çıktı.

Portekizli futbolcu, köklü İngiliz kulübünün endişe verici krizi sırasında Michael Carrick'i kamuoyu önünde eleştirmiş, Carrick de bunun üzerine onu AFC Bournemouth'a karşı oynanan lig maçında (0-3) yedek kulübesine mahkûm etmişti. Bununla birlikte, yazın sona erecek sözleşmesi nedeniyle oyun kurucunun ayrılabileceğine dair söylentiler de çıkmıştı.

Roma karşısında 0-2 geriden gelerek alınan iç ferahlatıcı 3-2'lik galibiyetin ardından Fernandes, Amazon Prime mikrofonuna öfkesini açıkça dile getirdi. "Zordu. Medyada pek çok spekülasyon, bu kulüpte benimle teknik direktör arasında yaşanan çeşitli şeyler hakkında pek çok yalan vardı. Örneğin, aramızda sorunları açıklığa kavuşturduğumuz bir görüşme yaptığımız söylendi. Böyle bir şey olmadı" dedi.

Fernandes, Carrick'in kendisini ilk 11'den çıkarma kararının ise başka bir nedeni olduğunu söyledi. "Teknik direktör, iyi performans göstermediğim için beni yedek kulübesine koyma kararı aldı ve bu adil" diyen Fernandes, sözlerini şöyle sürdürdü: "Herkes bunun söylediklerim için bir ceza olduğunu düşündü. Öyleyse de doğru bir karardı. Kararları veren kişi teknik direktör. Bunları kabul etmeli ve yoluma devam etmeliyim. Bu, teknik direktöre duyduğum güveni değiştirmiyor."

Fernandes, yakın dönemin en iyi United oyuncuları arasında yer alıyor. Daha mayıs ayında Carrick yönetimindeki yükselişin simgesi olarak Premier League'in en iyi oyuncusu seçilmişti. 2020/21 sezonunda takıma katılmasından bu yana Red Devils formasıyla çıktığı 340 resmî maçta 112 gol ve 110 asist kaydetti.

Carrick'in hâlâ görevde olması ise oldukça şaşırtıcı. Yer yer hezimet niteliğindeki yenilgiler serisinin ardından görevden ayrılacağı aslında kesinleşmiş gibi görünüyordu. Red Devils, Şampiyonlar Ligi'ndeki bu görkemli galibiyetten önce tam on resmî maç boyunca galibiyet alamamıştı. Premier League'de ise yalnızca yedi puanlık cılız bir toplamla 17. sırada yer alıyor.

Bu nedenle, uzun yıllar United'da orta saha oyuncusu olarak forma giyen Carrick'in görevden alınacağına dair söylentiler haftalardır gündemden düşmüyor.

Son dönemde, kulüpsüz olan Antonio Conte ve Julian Nagelsmann da onun yerine geçebilecek isimler arasında gösterildi. Nagelsmann'ın RB Leipzig'e dönüşüyle de adı anılıyor. Sport Bild'in bilgilerine göre eski Almanya millî takımı teknik direktörü, mevcut teknik direktör Martin Demichelis'in bir tür "gölge adamı".

Carrick, 2021'in sonlarında olduğu gibi bu yılın ocak ayında da görevi Ruben Amorim'den önce geçici olarak devralmıştı. Mayıs ayından bu yana resmen teknik direktörlük yapıyor. Sözleşmesi 2028'e kadar geçerli.

Ritchie, Steam'i geliştiricilerin ve yayıncıların gelirlerinden pay alan bir platform olarak değerlendirirken oyuncuların da mevcut mağazaya fazlasıyla bağlı olduğunu öne sürüyor. Ona göre kullanıcılar, oyun kütüphanelerinin farklı mağazalara bölünmesini istemiyor ve Steam dışındaki alternatiflere mesafeli yaklaşıyor.

Epic Games'in yeni ücretsiz oyunları belli oldu: Bu hafta ne var? 3 gün önce eklendi Epic Games Store tarafında ise bu özelliklerin önemli bir bölümü hâlâ Steam'deki kadar kapsamlı değil. Epic, ücretsiz oyun kampanyaları ve belirli yapımlara özel anlaşmalarla kullanıcı çekmeye çalışsa da mağazanın sunduğu genel deneyim konusunda Steam'in gerisinde kalıyor.

Epic Games Store'un en büyük sorunlarından biri, oyunculara Steam'den ayrılmaları için yeterince güçlü nedenler sunamaması olarak değerlendiriliyor. Ücretsiz oyunlar kullanıcı sayısını artırsa da bu kullanıcıların mağazayı düzenli olarak kullanmasını sağlamak farklı bir konu. GOG ve itch.io gibi alternatif platformlar ise DRM'siz oyun dağıtımı veya bağımsız yapımlara odaklanma gibi farklı avantajlarla kendi kullanıcı kitlelerini oluşturabiliyor.

Epic Games Store'un özel oyun anlaşmaları üzerinden kullanıcıları platformuna çekme yaklaşımı ise zaman zaman tepkiyle karşılaşıyor.