Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), tüketici enflasyonunun ana eğiliminin Ekim ayında aylık ve üç aylık ortalamalar bazında yataya yakın seyrettiğini belirtti. Banka, bu görünümün enflasyonun ana eğiliminde son dönemde kaydedilen gerilemeyi teyit ettiğini bildirdi. TCMB, Ekim Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu nu yayımladı. Rapora göre, tüketici fiyatları Ekim ayında yüzde 2,58 artarken, yıllık enflasyon yüzde 29,77 ile görece yatay seyretti.
Bu dönemde enflasyonun seyrinde enerji ve işlenmemiş gıda fiyatlarındaki gelişmeler belirleyici oldu. Enerji fiyatları, küresel gelişmelerin etkisiyle yükselen akaryakıt, katı yakıt ve tüpgaz fiyatları öncülüğünde yüzde 4,92 artarak son aylardaki yükseliş eğilimini sürdürdü. İşlenmemiş gıda grubunda ise tarladan seraya geçişin de etkisiyle taze meyve ve sebze fiyatlarındaki artışlar öne çıktı.
Buna karşılık, enerji ve gıda dışındaki gruplarda ılımlı fiyat görünümü korundu. Mevsimsel etkilerden arındırılmış temel mal fiyatları, talep koşullarının desteğiyle düşük seyrini sürdürdü. Aylık hizmet enflasyonu ise beklentilerle uyumlu olarak Eylül ayına kıyasla yükselmesine rağmen önceki aylarda kaydedilen seviyelerin altında kaldı. Böylece hizmet enflasyonundaki yavaşlama eğilimi devam etti.
Yurt içi üretici fiyatları Ekim ayında yüzde 1,65 artarken, yıllık üretici enflasyonu yüzde 27,41 ile belirgin bir değişim göstermedi. Enflasyonun ana eğilimi yüzde 1,8 seviyesinde kaldı Rapora göre, B endeksinin yıllık değişim oranı 0,54 puan azalarak yüzde 28,46 ya, C endeksinin yıllık değişim oranı ise 0,42 puan düşerek yüzde 28,28 e geriledi. Yıllık tüketici enflasyonuna katkılar incelendiğinde, hizmet grubunun katkısı bir önceki aya göre 0,44 puan, alkol-tütün-altın grubunun katkısı ise 0,13 puan azaldı.
Buna karşılık, enerji grubunun katkısı 0,28 puan, temel mal grubunun katkısı 0,25 puan, gıda ve alkolsüz içecekler grubunun katkısı ise 0,08 puan arttı. Mevsimsellikten arındırılmış verilere göre, tüketici fiyatlarındaki aylık artış gıda ve enerji fiyatlarının etkisiyle bir önceki aya kıyasla yükseldi. Aylık enflasyon B endeksinde önceki aya göre değişmezken, C endeksinde sınırlı bir düşüş kaydedildi.
B endeksini oluşturan gruplar arasında fiyat artışları hizmet ve işlenmiş gıdada hızlanırken, temel mal grubunda zayıfladı. TCMB nin takip ettiği göstergeler, Ekim ayında enflasyonun ana eğiliminin bir önceki aya kıyasla yataya yakın seyrettiğine işaret etti. Enflasyonun ana eğilimi, üç aylık ortalamalar bazında da yüzde 1,8 ile belirgin bir değişim göstermedi.
Banka, bu görünümün ana eğilimde son dönemde kaydedilen gerilemeyi teyit ettiğini belirtti. Hizmet enflasyonundaki yavaşlama devam etti Hizmet fiyatları Ekim ayında yüzde 0,99 artarken, grubun yıllık enflasyonu 1,09 puan azalarak yüzde 36,56 ya geriledi. Yıllık enflasyonda tüm hizmet alt gruplarında düşüş kaydedildi. Kira fiyatları aylık bazda yüzde 2,55 artarken, yıllık kira enflasyonu yüzde 39,71 ile gerileme eğilimini sürdürdü.
Ulaştırma hizmetlerinde fiyatlar aylık yüzde 0,91 yükseldi. Otobüs ve okul servisi ücretlerindeki artışlar bu gelişmede etkili olurken, yurt dışı hava yolu yolcu taşımacılığı ücretlerindeki düşüş fiyat artışını sınırladı. Talep koşullarının etkisinin de görüldüğü lokanta-oteller grubunda aylık enflasyon, önceki aylara kıyasla belirgin biçimde yavaşlayarak yüzde 0,47 oldu.
Bu dönemde yiyecek ve içecek hizmetlerinin fiyatları yüzde 1,65 artarken, konaklama hizmetlerinde kaydedilen yüzde 3,19 luk düşüş grubun aylık enflasyonunu sınırladı. Haberleşme fiyatları Ekim ayında yatay seyrederken, diğer hizmetler grubunda aylık fiyat artışları yavaşladı. Temel mal fiyatları yüzde 3,92 arttı Temel mal grubu fiyatları Ekim ayında mevsimsel etkilerle yüzde 3,92 yükseldi.
Grubun yıllık enflasyonu ise 0,80 puan artarak yüzde 16,70 e ulaştı. Yıllık enflasyon, giyim ve ayakkabı ile dayanıklı tüketim mallarında görece yatay seyrederken, diğer temel mallarda geriledi. Yeni sezonun etkisiyle giyim ve ayakkabı fiyatları, geçen yılın aynı ayına yakın bir oranda, yüzde 12,75 arttı. Dayanıklı tüketim mallarında aylık fiyat artışı yüzde 0,94, diğer temel mallarda ise yüzde 0,31 ile ılımlı seyretti.
Dayanıklı tüketim malları grubunda beyaz eşya fiyatları yüzde 2,70, diğer elektrikli ve elektriksiz aletlerin fiyatları ise yüzde 1,99 arttı. Otomobil fiyatlarında yüzde 0,71 ile sınırlı bir artış görülürken, mobilya fiyatları yüzde 0,61 geriledi. Enerji enflasyonu yüzde 51,37 ye yükseldi Enerji fiyatları Ekim ayında yüzde 4,92 artarken, grubun yıllık enflasyonu 5,26 puan yükselerek yüzde 51,37 ye ulaştı.
Enerji fiyatlarındaki artışta, küresel gelişmelerin etkisiyle yükselen akaryakıt, tüp gaz ve katı yakıt fiyatları belirleyici oldu. Bu dönemde akaryakıt fiyatları yüzde 6,38, tüp gaz fiyatları yüzde 8,25, katı yakıt fiyatları ise yüzde 17,13 arttı. Konutlarda kullanılan elektrik fiyatları ise yataya yakın seyretti. Gıda fiyatlarında taze meyve ve sebze etkisi Gıda ve alkolsüz içecekler grubunda fiyatlar Ekim ayında yüzde 3,50 arttı.
Grubun yıllık enflasyonu 0,11 puan yükselerek yüzde 27,73 oldu. İşlenmemiş gıdada yıllık enflasyon 1,80 puan artarak yüzde 25,95 e yükselirken, işlenmiş gıdada 1,08 puan azalarak yüzde 29,25 e geriledi. İşlenmemiş gıda fiyatları aylık bazda yüzde 6,04 arttı. Bu yükselişte, tarladan seraya geçişin etkisiyle artan taze meyve ve sebze fiyatları öne çıktı. Beyaz et fiyatlarındaki artış eğilimi de devam etti.
İşlenmiş gıdada aylık enflasyon bir miktar yükselerek yüzde 1,66 ya ulaştı. Bu grupta kahve ve çay ürünlerindeki fiyat artışları sürerken, ekmek ve tahıl ürünlerinde fiyatlar yüzde 0,90 ile ılımlı arttı. Yıllık üretici enflasyonu yüzde 27,41 oldu Yurt içi üretici fiyatları Ekim ayında yüzde 1,65 yükselirken, yıllık üretici enflasyonu yüzde 27,41 ile görece yatay seyretti.
Ana sanayi grupları incelendiğinde, ara malı fiyatları yüzde 2,00 artışla öne çıktı. Dayanıksız tüketim mallarında fiyatlar yüzde 1,74 yükselirken, diğer ana sanayi gruplarında artış oranları yüzde 0,9 ile yüzde 1,3 arasında gerçekleşti. Sektörel bazda ise ham petrol ve doğal gaz, giyim eşyası, deri ve ilgili ürünler, kömür ve linyit ile kok ve rafine petrol ürünlerindeki fiyat artışları dikkat çekti.
